Wypłata gwarantowana z ZUS – kto może otrzymać pieniądze po śmierci emeryta?
Przejście na emeryturę to moment, w którym zaczynamy konsumować dekady naszej ciężkiej pracy. Co jednak dzieje się w sytuacji, gdy bliska osoba zdążyła pobrać zaledwie kilka świadczeń i niespodziewanie zmarła?
Przepisy przewidują tu specjalne zabezpieczenie dla rodziny – tzw. wypłatę gwarantowaną.
To koło ratunkowe dla finansów domowych, o którym wciąż mówi się zbyt mało.
Jeśli Twój bliski odszedł niedługo po przejściu na zasłużony odpoczynek, sprawdź, czy spełniacie warunki do otrzymania tych pieniędzy.
Jaki jest najważniejszy warunek?
Aby rodzina mogła ubiegać się o wypłatę gwarantowaną, muszą zostać spełnione jednocześnie trzy kryteria:
- Zmarły pobierał emeryturę docelową obliczoną według nowych zasad (czyli na podstawie składek zgromadzonych na koncie i subkoncie ZUS).
- Zmarły miał subkonto w ZUS (często powiązane z wcześniejszym członkostwem w OFE).
- Od momentu wypłaty pierwszej emerytury do dnia śmierci minęło mniej niż 3 lata (dokładnie 37 miesięcy).
Ile wynosi kwota wypłaty?
Wypłata gwarantowana to nic innego jak „niewykorzystany” kapitał z subkonta.
Kwotę tę oblicza się jako różnicę między sumą środków, jakie znajdowały się na subkoncie ZUS w momencie przejścia na emeryturę, a sumą świadczeń emerytalnych, które zmarły zdążył fizycznie pobrać za życia.
Kto może odebrać pieniądze?
Środki te trafiają do tzw. osoby uposażonej, którą emeryt wskazał we wniosku o emeryturę lub bezpośrednio w umowie z OFE.
Może to być małżonek, dzieci, ale też zupełnie niespokrewniona osoba.
Jeśli nikt nie został wskazany, prawo do wypłaty gwarantowanej przechodzi na współmałżonka (o ile istniała wspólność majątkowa), a w dalszej kolejności na spadkobierców ustawowych.
Jak złożyć wniosek o wypłatę gwarantowaną?
- Pobierz i wypełnij formularz EWG (Wniosek o wypłatę gwarantowaną).
- Dołącz niezbędne dokumenty: odpis aktu zgonu oraz dokument tożsamości.
Jeśli jesteś spadkobiercą (bo nie było wskazania), załącz postanowienie sądu o nabyciu spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia od notariusza. - Złóż dokumenty w najbliższym oddziale ZUS lub wyślij je przez internet za pośrednictwem PUE ZUS.
ZUS ma 3 miesiące na rozpatrzenie wniosku i wypłatę środków w formie gotówkowej lub przelewem na wskazane konto bankowe.
Źródła informacji (Podstawa prawna)
- Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 242 z późn. zm.) – art. 40e (zasady prowadzenia i podziału środków na subkoncie).
- Ustawa z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1113).
- Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1311) – przepisy dotyczące wypłaty gwarantowanej.
- Oficjalne wytyczne i instrukcje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS.pl) dotyczące obsługi formularzy USS i EWG.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Zadzwoń i dowiedz się więcej Agnieszka Bajek.
