Pieniądze z subkonta ZUS po śmierci bliskiego – kto może je odzyskać?
Wielu z nas żyje w przekonaniu, że składki odprowadzane do ZUS to bezpowrotnie utracone środki, które w przypadku nagłej śmierci przed emeryturą po prostu przepadają.
To jeden z największych mitów finansowych!
W rzeczywistości fundusze zgromadzone na tzw. subkoncie ZUS są dziedziczone.
Jeśli Twój bliski zmarł przed osiągnięciem wieku emerytalnego (lub tuż po nim), te pieniądze mogą trafić do Ciebie.
ZUS jednak nie wypłaci ich sam z siebie – kluczem jest wiedza, jak i kiedy złożyć odpowiedni wniosek.
Kiedy można odzyskać pieniądze?
Środki z subkonta ZUS podlegają podziałowi i wypłacie w sytuacji, gdy zmarły:
- Nie zdążył przejść na emeryturę (nie miał ustalonego prawa do świadczenia).
- Był członkiem OFE (Otwartego Funduszu Emerytalnego) lub posiadał samo subkonto w ZUS (założone automatycznie m.in. dla osób urodzonych po 1968 roku).
Kto ma prawo do tych środków?
Zasady podziału zależą od tego, czy w trakcie gromadzenia składek istniała wspólność majątkowa małżeńska:
- Małżonek zmarłego: Jeżeli między małżonkami istniała wspólność majątkowa, połowa środków zgromadzonych na subkoncie w okresie trwania małżeństwa trafia na subkonto ZUS żyjącego współmałżonka.
- Osoby wskazane (uposażeni): Druga połowa (lub całość, jeśli zmarły nie miał współmałżonka) trafia do osób, które zmarły wskazał za życia w OFE lub bezpośrednio w ZUS.
- Spadkobiercy: Jeśli zmarły nie wskazał nikogo konkretnego, pieniądze wchodzą w skład masy spadkowej i są dzielone zgodnie z testamentem lub ustawą kodeksu cywilnego.
Instrukcja krok po kroku: Jak odzyskać pieniądze z subkonta?
Wypłata środków nigdy nie następuje automatycznie.
ZUS potrzebuje Twojego ruchu.
Procedura zależy od tego, czy zmarły był członkiem OFE:
- Scenariusz A: Zmarły należał do OFE
Wniosek o podział środków składasz bezpośrednio do właściwego Otwartego Funduszu Emerytalnego. OFE ma obowiązek zawiadomić ZUS o podziale środków w ciągu 14 dni od dopełnienia formalności, a ZUS w ciągu kolejnych 3 miesięcy przeleje swoją część na konto uprawnionej osoby.
- Scenariusz B: Zmarły miał tylko subkonto w ZUS (nie był w OFE)
Wniosek składasz bezpośrednio do ZUS na oficjalnym formularzu USS (Wniosek o wypłatę środków z subkonta ubezpieczonego). Możesz to zrobić osobiście w placówce lub elektronicznie przez portal PUE ZUS (wyszukując odpowiedni formularz).
Ważne: Do wniosku należy dołączyć m.in. skrócony odpis aktu zgonu, dokument potwierdzający tożsamość oraz – w zależności od sytuacji – akt małżeństwa lub prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku.
Źródła informacji (Podstawa prawna)
- Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 242 z późn. zm.) – art. 40e.
- Ustawa z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1113).
- Oficjalne wytyczne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS.pl) dotyczące podziału środków zgromadzonych na subkoncie.
Zadzwoń i dowiedz się więcej Agnieszka Bajek.
